Reiswaarschuwing:
Burkina Faso

Vóór de intensivering van de opstand na 2018 was Burkina Faso oprecht een van de meest lonende bestemmingen in West-Afrika voor ervaren reizigers — een die ver minder bezoekers ontving dan zijn culturele rijkdom verdiende. Ouagadougou ('Ouaga') had een bruisende kunstscene gecentreerd op FESPACO, uitstekende muziek (thuis van Afrobeat-pionier Victor Démé en het jaarlijkse Jazz à Ouaga-festival), en warme, onthaastelijke gastvrijheid. De Grote Moskee van Bobo-Dioulasso — de grootste moskee in West-Afrika, gebouwd in de buitengewone Sudano-Sahelian moddersteenstijl — was een van de mooiste structuren in West-Afrika. De Loropeni-ruïnes, een UNESCO-werelderfgoed van mysterieuze stenen omheiningen in het zuidwesten, blijven onvoldoende verklaard door archeologie. De Sindou-bergen — bizarre geërodeerde zandsteenformaties in het zuidwesten — boden buitengewone trekking. En de naam van het land — Burkina Faso, betekenis 'Land van Eerlijke Mensen' (van Mooré en Dyula) — weerspiegelde een echte kwaliteit van Burkinabè-gastvrijheid die consistent was over het hele land. Al deze context maakt de huidige situatie een bijzondere tragedie voor de Burkinabè-mensen, de overgrote meerderheid van wie slachtoffers zijn van het conflict in plaats van deelnemers.

De impact op gewone Burkinabè is catastrofaal en wordt vaak ondergerapporteerd in internationale media. Meer dan 2 miljoen mensen zijn intern ontheemd — een enorm cijfer voor een land van 22 miljoen. Gehele gemeenschappen in de Sahel, Nord, Centre-Nord en Est regio's zijn ontheemd door geweld van gewapende groepen en door de respons van Burkinabè-veiligheidsdiensten inclusief beschuldigingen van massacres tegen burgerbevolkingen. Scholen zijn massaal gesloten — op piek waren meer dan 6.000 scholen gesloten, waardoor bijna 1 miljoen kinderen buiten onderwijs bleven. Gezondheidsfaciliteiten zijn aangevallen en gesloten. Voedselonzekerheid is acuut in het noorden; de stad Djibo, belegerd door gewapende groepen die de toegangsroutes controleren, heeft hongersnood-niveau omstandigheden ervaren. Leraren, gezondheidsmedewerkers, lokale officials en civiele samenlevingleiders zijn specifiek getarget door gewapende groepen die hen zien als vertegenwoordigers van de staat. Het geweld is geconcentreerd in landelijke gebieden; stedelijke Ouagadougou blijft functioneler maar heeft terroristische aanslagen meegemaakt. De menselijke kosten worden overweldigend gedragen door Burkinabè-burgers.

Na de uitzetting van Franse troepen begin 2023 tekende de junta van Burkina Faso veiligheids협력overeenkomsten met Rusland, inclusief de uitzending van personeel van wat voorheen de Wagner Group was en nu bekendstaat als het Africa Corps of Russian Expeditionary Corps na de dood van Wagner-oprichter Yevgeny Prigozhin in een vliegtuigongeluk in augustus 2023. De exacte omvang en het aantal Africa Corps-personeel in Burkina Faso is niet publiek bevestigd maar wordt geschat in de honderden. Hun rol lijkt gericht op het beschermen van de junta-leiding en sleutelinstallaties in plaats van contrainsurgentie-operaties op schaal uit te voeren. Verschillende Afrikaanse landen — Mali, Niger, Centraal-Afrikaanse Republiek en Libië — hebben vergelijkbare uitzendingen. De aanwezigheid heeft de veiligheidsituatie niet aantoonbaar verbeterd en is geassocieerd met burgerslachtoffers in sommige operaties in Mali. Voor buitenlandse onderdanen betekent de aanwezigheid van Africa Corps-personeel een extra categorie gewapende actoren in het land wiens gedrag tegenover buitenlanders gedocumenteerd als onvoorspelbaar is.

Ouagadougou is veiliger dan de rest van het land maar kan niet beschreven worden als veilig volgens de standaarden van andere reisbestemmingen — het heeft meerdere terroristische aanslagen meegemaakt, inclusief bommen nabij de Franse ambassade en bij het Aziz Istanbul-restaurant. Het zuidwesten van het land (Bobo-Dioulasso, Banfora, het gebied van de Sindou-bergen) was historisch minder getroffen door de opstand dan het noorden en oosten, maar aanslagen hebben zich uitgebreid naar deze gebieden sinds 2022. Er is geen regio van Burkina Faso die grote overheidsreisauthoriteiten classificeren als veilig voor niet-essentiële reizen door buitenlandse onderdanen. Het onderscheid tussen 'minder gevaarlijk' en 'veilig' is niet nuttig in de huidige context — zelfs de hoofdstad draagt echt risico van terroristische aanslag en de beperkingen van de junta betekenen dat elke buitenlander potentieel kan worden gedetineerd voor activiteiten die elders volledig legaal zouden zijn.

Bezoekers geïnteresseerd in West-Afrikaanse cultuur, muziek en gastvrijheid die voorheen Burkina Faso zouden hebben bezocht hebben verschillende alternatieven met verschillende veiligheidsprofielen. Senegal is een van de meest stabiele en toeristisch ontwikkelde landen in West-Afrika — Dakar is een buitengewone stad, de roze Lac Rose, de stranden van Casamance en het historische Île de Gorée zijn allemaal toegankelijk. Ghana is Engelstalig, stabiel en heeft uitstekende infrastructuur — Accra, de Cape Coast slavene kasteelen en de Ashanti culturele regio zijn opmerkelijk. Côte d'Ivoire (Ivoorkust) is significant gestabiliseerd na eerdere conflicten en heeft uitstekend eten, muziek en een dramatisch onderbezochte kustlijn. Benin — de zuidelijke buur van Burkina Faso — heeft de buitengewone voodoo-cultuur van Ouidah en de Koninklijke Paleizen van Abomey (UNESCO). Togo heeft een kleine maar authentieke kunstscene en de Koutammakou aarden torens in het noorden. Mali — ondanks eigen ernstige veiligheidsuitdagingen in het noorden — blijft toegankelijk in Bamako en het Dogon-land met passende begeleiding. Geen van deze zijn exacte equivalenten voor de specifieke culturele assets van Burkina Faso, maar elk biedt echte West-Afrikaanse diepte met aanzienlijk betere veiligheidsprofielen.