Muda wa Kihistoria wa Uturuki
Daraja Kati ya Bara na Enzi
Mwongozo wa kimkakati wa Uturuki unaopita Ulaya na Asia umeifanya kuwa mahali pa kuzaliwa kwa ustaarabu kwa zaidi ya miaka 10,000. Kutoka falme za kale za Wahiti hadi ukuu wa Byzantine, nguvu ya kifalme ya Ottoman, na kuzaliwa kwa jamhuri ya kisasa, historia ya Uturuki ni kitambaa cha ushindi, utamaduni, na ubunifu ambao umeunda ulimwengu.
Daraja hili la falme linatoa kina kisicho na kifani cha kihistoria, na magofu, misikiti, na majumba yanayonong'oneza hadithi za mafarao, wafalme, masultani, na waboreshaji, na kufanya iwe lazima kutembelea kwa wale wanaotafuta kuelewa hadithi kubwa ya ustaarabu wa kibinadamu.
Makazi ya Neolithic na Anatolia ya Mapema
Makazi ya zamani zaidi yanayojulikana ulimwenguni katika Göbekli Tepe (c. 9600 BC) yanaashiria mwanzo wa usanifu wa monumentali, yakitangulia Stonehenge kwa miaka 6,000. Çatalhöyük, tovuti nyingine ya UNESCO, inawakilisha moja ya jamii za kwanza za mijini za kibinadamu na michoro ya ukuta iliyojaa na ibada ya mungu mama. Tovuti hizi zinaonyesha mpito kutoka wawindaji-wakusanyaji hadi wakulima, zikiweka misingi ya ustaarabu wa Eurasia.
Ustaarabu wa Bronze Age uliofuata kama Wahattia na Wahindi-Waulaya wa mapema waliendeleza metali ya hali ya juu na mitandao ya biashara katika Mwezi wa Konda, wakiathiri jamii za Mesopotamia na Misri kupitia mauzo ya bati na shaba.
Dola ya Wahiti
Wahiti walianzisha dola kuu ya kwanza ya Anatolia karibu 1650 BC, na mji wao mkuu katika Hattusa (Boğazkale ya kisasa). Wataalamu wa kufanya chuma cha mizani na vita vya gari, waligombana na Misri katika Vita vya Kadesh (1274 BC), wakifanya mkataba wa amani wa kwanza uliorekodiwa ulimwenguni. Sheria za Wahiti, hifadhi za cuneiform, na matibao makubwa ya mwamba yanaonyesha jamii ya kisasa ya Wahindi-Waulaya.
Anguko la dola karibu 1200 BC wakati wa anguko la Bronze Age lilisababisha "Zama za Giza," lakini falme za Luwian na Neo-Hittite zilihifadhi mwendelezo wa kitamaduni katika Anatolia ya kusini-mashariki, zikiunganisha na ukoloni wa Kigiriki wa baadaye.
Muda wa Kigiriki, Uajemi na Hellenistic
Miji mkuu ya kale ya Kigiriki kama Troy (tovuti ya Vita vya Trojan vya hadithi, c. 1200 BC) na Ephesus ilistawi kando ya pwani ya Aegean, ikawa vitovu vya falsafa, biashara, na demokrasia. Dola ya Uajemi ya Achaemenid iliteua Anatolia mnamo 546 BC chini ya Cyrus Mkuu, ikileta ushawishi wa Zoroastrian na Barabara ya Kifalme kwa mawasiliano bora.
Ushindi wa Alexander Mkuu mnamo 334 BC ulifanya eneo hilo kuwa Hellenistic, likichanganya utamaduni wa Kigiriki na wa ndani katika miji kama Pergamon na Sardis. Ufalme wa Attalid katika Pergamon ulitoa Maktaba maarufu inayoshindana na Alexandria na sanamu ya kisasa ya Hellenistic.
Muda wa Kirumi na Byzantine ya Mapema
Rome iliteua Anatolia baada ya kushinda Seleucids, na kuibadilisha kuwa Asia Minor, mkoa wenye ustawi na mifereji ya maji, sinema, na barabara. Ephesus ikawa moja ya miji makubwa ya dola, nyumbani kwa Hekalu la Artemis (moja ya Njia Saba za Dunia). Ukristo ulienea haraka, na Paulo Mtakatifu akahubiri katika Antiokia na Ephesus.
Constantine Mkuu aliianzisha Constantinople mnamo 330 AD kwenye tovuti ya Byzantium, akiifanya iwe mji mkuu mpya wa Kirumi. "Roma Mpya" hii ikawa moyo wa Dola ya Kirumi ya Mashariki (Byzantine), ikichanganya uhandisi wa Kirumi na usanifu wa Kikristo katika basilika na hippodromes.
Dola ya Byzantine
Baada ya mgawanyo wa Theodosius I wa Dola ya Kirumi, Mashariki ya Byzantine yalidumu kwa zaidi ya karne moja kama ngome ya Kikristo dhidi ya uvamizi. Justinian I (527-565) alirudisha maeneo yaliyopotea, akaandika sheria za Kirumi (Corpus Juris Civilis), na kujenga Hagia Sophia, ambapo kuba lake lilibadilisha usanifu.
Mabishano ya iconoclasm, uvamizi wa Waarabu, na vitisho vya Norman vilijaribu dola, lakini takwimu kama Basil II ("Mchinjaji wa Bulgar") zilirudisha utukufu. Sanaa ya Byzantine, mosaiki, na theolojia ziliathiri sana Ukristo wa Orthodox na utamaduni wa Slavic.
Sultanate ya Seljuk ya Rum
Vita vya Manzikert (1071) vilifungua Anatolia kwa uhamiaji wa Kituruki, na Waturuki wa Seljuk wakianzisha Sultanate ya Rum iliyoko katika Konya. Walileta usanifu wa Kiislamu, madrasa, na utamaduni wa Upersia, wakijenga caravanserai kando ya Barabara ya Hariri na misikiti yenye kuba za turquoise.
Mevlana Rumi, mwenyeji wa Sufi, aliianzisha agizo lake la dervish anayezunguka katika Konya, akichanganya ushairi wa Upersia na mila za kituruki. Uvamizi wa Mongol mnamo 1243 ulidhoofisha Seljuks, na kufungua njia kwa beyliks za Ottoman katika mabara yaliyogawanyika.
Kuibuka kwa Dola ya Ottoman
Osman I aliianzisha nasaba ya Ottoman mnamo 1299 katika Anatolia ya kaskazini-magharibi, akipanuka kupitia vita vya ghazi dhidi ya Byzantine na Balkan. Orhan Gazi aliteua Bursa (1326), akiifanya iwe mji mkuu wa kwanza, wakati vikosi vya ubunifu kama Janissaries viliongeza nguvu ya kijeshi.
Karne ya 14 iliona ushindi katika Balkan, na vita kama Kosovo (1389) vikianzisha uwepo wa Ottoman Ulaya. Licha ya kushindwa na Timur katika Ankara (1402), dola ilipona chini ya Mehmed I na Murad II, na kufikia kilele katika ushindi wa Mehmed II wa Constantinople mnamo 1453.
Zama za Dhahabu za Ottoman
Mehmed II (Mshindi) alibadilisha Istanbul kuwa mji mkuu wa kimataifa, akishikilia wasanii wa Renaissance na kujenga Jumba la Topkapı. Suleiman Mkuu (1520-1566) alipanua dola hadi kilele chake, kutoka Vienna hadi Baghdad, akaandika sheria (Kanun) na kukuza maendeleo ya kitamaduni.
Sinan Mjenzi aliunda zaidi ya kazi 300 za kipekee, ikijumuisha Msikiti wa Süleymaniye, akichanganya mitindo ya Byzantine na Kiislamu. Mfumo wa millet ulihakikisha maelewano ya kikabila, na jamii za Wayahudi, Waarmenia, na Wagiriki zikistawi pamoja na Waislamu katika dola yenye uvumilivu.
Kushuka na Marekebisho ya Ottoman
Kushindwa kwa Kuzingira Vienna (1683) kuliashiria mwanzo wa hasara za kieneo kwa nguvu za Ulaya. Kipindi cha Tulip (1718-1730) kilileta ushawishi wa Magharibi, lakini kushindwa kwa kijeshi katika Vita vya Russo-Turkish na Uhuru wa Kigiriki (1821) kuliharakisha kushuka.
Marekebisho ya Tanzimat (1839-1876) yaliboresha utawala, elimu, na sheria, wakati Mapinduzi ya Vijana wa Kituruki (1908) yalisisitiza katiba. Ushirikiano wa Vita vya Kwanza vya Ulimwengu na Ujerumani ulisababisha ushindi wa Gallipoli (1915-1916) lakini usaliti wa Uasi wa Waarabu na Mkataba wa 1918 ulivunja dola kupitia Mkataba wa Sèvres.
Vita vya Uhuru vya Kituruki
Mustafa Kemal Atatürk alizindua upinzani wa kitaifa kutoka Samsun mnamo 1919, akianzisha Baraza Kuu la Kitaifa katika Ankara (1920). Ushindi muhimu katika Sakarya (1921) na Dumlupınar (1922) ulirudisha vikosi vya Kigiriki, vya Ufaransa, na vya Waarmenia, na kusababisha Mkataba wa Lausanne (1923).
Vita hivi vilizaa Jamhuri ya Uturuki, ikikomesha masultani (1922) na khalifa (1924), ikifanya iwe ishara ya mwisho wa utawala wa Ottoman na alfajiri ya utaifa wa kidini-haramu katika mipaka ya baada ya vita vya kimataifa.
Jamhuri ya Uturuki na Enzi ya Kisasa
Marekebisho ya Atatürk yalifanya Uturuki kuwa kidini-haramu: kupitisha herufi ya Kilatini (1928), kutoa haki ya kupiga kura kwa wanawake (1934), na kuendeleza viwanda kupitia Mipango ya Miaka Mitano inayoongozwa na serikali. Uboreshaji wa Istanbul ulijumuisha Monumenti za Jamhuri za miaka 1930, wakati Ankara ikawa mji mkuu mpya.
Baada ya NATO ya baada ya Vita vya Pili vya Ulimwengu na mgombea wa EU yalichagiza sera ya kigeni, pamoja na changamoto za ndani kama mapinduzi ya 1980 na masuala ya Wakurdi. Miongo ya hivi karibuni inasisitiza ukuaji wa kiuchumi, ufufuo wa kitamaduni, na kuunganisha utambulisho wa Mashariki-Magharibi katika jamhuri yenye nguvu.
Trathali ya Usanifu
Usanifu wa Kale wa Anatolia
Majengo makubwa kutoka enzi za Wahiti na Wafrigia yanaonyesha ustadi wa mapema wa kazi ya mawe na mipango ya mijini katika Anatolia ya kati.
Tovuti Muhimu: Lango la Simba la Hattusa na kuta za sphinx, nguzo za T za Göbekli Tepe, makaburi ya tumuli ya Gordion.
Vipengele: Uchongaji mkubwa wa mawe, uso wa mwamba uliokatwa, ngome za ulinzi, na motif za wanyama zenye ishara katika muundo wa Bronze Age.
Usanifu wa Byzantine
Basilika za Kikristo na makanisa yenye kuba yalifafanua mtindo wa Byzantine, yakisisitiza nuru, mosaiki, na ishara za kiroho.
Tovuti Muhimu: Hagia Sophia (Istanbul), Bwawa la Basilica, Monasteri ya Sumela (Trabzon), michoro ya Kariye Mosque.
Vipengele: Kuba za pendentive, mosaiki za dhahabu, revetments za marmari, na programu za iconographic zinazowakilisha mpangilio wa kimungu.
Usanifu wa Seljuk
Seljuks wa Kituruki walileta miundo ya Kiislamu iliyoathiriwa na Upersia yenye milango iliyojaa na tiles za turquoise katika Anatolia.
Tovuti Muhimu: Msikiti wa Alaeddin (Konya), Msikiti Mkuu wa Divriği (UNESCO), caravanserai kama Sultan Han.
Vipengele: Vaulting ya muqarnas, mifumo ya nyota za kijiometri, mabwawa wazi (sahn), na majengo yenye utendaji mbalimbali yanayochanganya msikiti na medrese.
Usanifu wa Classical wa Ottoman
Kazi za kipekee za Mimar Sinan ziliashiria ulinganifu wa Ottoman, maelewano, na kuunganishwa kwa majengo ya msikiti (külliye).
Tovuti Muhimu: Msikiti wa Süleymaniye (Istanbul), Msikiti wa Selimiye (Edirne), harem ya Jumba la Topkapı.
Vipengele: Kuba zinazopunguka, minareti zenye umbo la kalamu, kazi ya tile ya Iznik, na misingi ya misaada ikijumuisha hospitali na shule.
Ottoman Baroque na Rococo
Ushawishi wa Ulaya wa karne ya 18 ulichanganywa na mila za Ottoman, ukiunda motif za maua zilizopambwa na uso wa kucheza.
Tovuti Muhimu: Jumba la Dolmabahçe, Msikiti wa Üsküdar, Msikiti wa Nuruosmaniye, tiles za Çinili Köşk.
Vipengele: Kurves za S na maganda, stucco ya gilded, paneli za tile zenye rangi, na majumba ya pwani yenye anasa yanayoakisi ukuu wa kifalme.
Usanifu wa Republican na Kisasa
Neoclassicism ya enzi ya Atatürk iligeuka kuwa modernism ya katikati ya karne, ikifafanua maendeleo ya kidini-haramu na utambulisho wa kitaifa.
Tovuti Muhimu: Anıtkabir (Ankara), kampasi ya Chuo Kikuu cha Istanbul, Kituo cha Utamaduni cha Atatürk, miundo ya kisasa kama Zorlu Center.
Vipengele: Mistari safi, brutalism ya zege, utendaji, na ubunifu unaostahimili tetemeko la ardhi unaochanganya mila na mitindo ya kimataifa.
Makumbusho Lazima Kutembelea
🎨 Makumbusho ya Sanaa
Mkusanyiko bora wa calligraphy ya Ottoman, michoro ndogo, na sanaa ya kisasa ya Kituruki katika jumba la Bosphorus.
Kuingia: ₺150 | Muda: Masaa 2-3 | Vipengele Muhimu: Kazi za kipekee za calligraphy, miniatures za Levni, maonyesho ya kimataifa ya muda
Inazingatia michoro ya Orientalist, vipimo na uzani wa Anatolia, na maonyesho yanayozunguka ya sanaa ya kisasa ya Kituruki.
Kuingia: ₺120 | Muda: Masaa 2 | Vipengele Muhimu: "Mfundishi wa Kasa" wa Osman Hamdi Bey, Panorama 1453 ya Kumkapı
Ukumbusho wa sanaa ya kisasa wa Uturuki wenye kazi za wasanii wa kimataifa na wa Kituruki katika eneo la pwani.
Kuingia: ₺200 | Muda: Masaa 2-3 | Vipengele Muhimu: Sanamu za Abidin Dino, abstracts za Hale Asaf, usanidi wa media ya kidijitali
Mkusanyiko wa sanaa wa enzi ya Republican, ikijumuisha kazi za İbrahim Çallı na Fahrunissa Zeid.
Kuingia: ₺50 | Muda: Masaa 1-2 | Vipengele Muhimu: Michoro ya mandhari, modernism ya abstract, picha za Atatürk
🏛️ Makumbusho ya Historia
Ukumbusho wa zamani wa masultani wa Ottoman wenye hazina za kifalme, robo za harem, na mabaki ya Mtume Muhammad.
Kuingia: ₺650 (inajumuisha Harem) | Muda: Masaa 3-4 | Vipengele Muhimu: Daimati ya Spoonmaker, tiles za chumba cha ukata, vifaa vya jikoni vya kifalme
Makumbusho matatu yanayounganishwa yenye vifaa milioni 1 kutoka Mashariki ya Kale hadi enzi za Ottoman.
Kuingia: ₺200 | Muda: Masaa 3 | Vipengele Muhimu: Sarcophagus ya Alexander, makaburi ya Sidon, vipande vya Lango la Ishtar
Vifaa kutoka mji wa kale wa Ephesus, ikijumuisha sanamu za Kirumi na mabaki ya Kikristo ya mapema.
Kuingia: ₺100 | Muda: Masaa 1-2 | Vipengele Muhimu: Sanamu za Artemis, michoro ya gladiator, mosaiki za Nyumba ya Terrace
Inaonyesha utamaduni wa kituruki wa kawaida, nguo za Ottoman, na kitanda cha kifo cha Atatürk na vitu vya kibinafsi.
Kuingia: ₺60 | Muda: Masaa 2 | Vipengele Muhimu: Hembi za wahamaji, makusanyo ya calligraphy, maonyesho ya enzi ya Republican
🏺 Makumbusho ya Kipekee
Imewekwa katika Jumba la Ibrahim Pasha, ikionyesha mazulia, ceramics, na Qurans kutoka ulimwengu wa Kiislamu.
Kuingia: ₺150 | Muda: Masaa 2 | Vipengele Muhimu: Mazulia ya Uşak, tiles za Iznik, hati zilizoangaziwa
Inakumbuka Kampeni ya Gallipoli ya Vita vya Kwanza vya Ulimwengu yenye mifereji, makaburi, na maonyesho ya multimedia.
Kuingia: Bure (makumbusho ₺50) | Muda: Masaa 3-4 | Vipengele Muhimu: ANZAC Cove, uwanja wa Lone Pine, Makao Makuu ya Mgawanyiko wa 25 wa Atatürk
Imejitolea kwa mila za ufikiaji wa Anatolia yenye mazulia elfu za knot pile.
Kuingia: ₺40 | Muda: Saa 1 | Vipengele Muhimu: Mazulia ya Ottoman ya karne ya 16, mifumo ya wahamaji, maonyesho ya ufikiaji
Inachunguza agizo la Sufi la Mevlevi yenye mabaki ya Rumi, vifaa vya sherehe ya sema, na trathali ya kiroho.
Kuingia: ₺80 | Muda: Masaa 1-2 | Vipengele Muhimu: Kaburi la Rumi karibu, nguo za dervish, ala za ney flute
Tovuti za Trathali ya Dunia ya UNESCO
Hazina Zilizolindwa za Uturuki
Uturuki ina tovuti 21 za Trathali ya Dunia za UNESCO, zinazopita makazi ya prehistoric hadi kazi za kipekee za Ottoman. Maeneo haya yanahifadhi historia iliyojaa ya Anatolia, kutoka siri ya Göbekli Tepe hadi ukuu wa kifalme wa Istanbul, wakawakilisha mageuzi ya mwendelezo ya kitamaduni ya kibinadamu.
- Göbekli Tepe (2018): Kompleksi ya hekalu ya zamani zaidi ulimwenguni (c. 9600 BC) yenye nguzo zilizochongwa zinazoonyesha wanyama na alama, zikibadilisha uelewa wa dini na jamii ya prehistoric katika Şanlıurfa.
- Çatalhöyük (2012): Mji wa proto wa Neolithic (7500-5700 BC) yenye nyumba za udongo, sanaa ya ukuta, na hakuna barabara, ikitoa maarifa juu ya maisha ya mijini ya mapema karibu na Konya.
- Hattusa: Mji Mkuu wa Wahiti (1986): Mji wa Bronze Age yenye kuta kubwa, hekalu, na hifadhi za cuneiform katika Boğazkale, kitovu cha Dola ya Wahiti.
- Perge (2015): Mji wa Hellenistic-Roman yenye ukumbusho mkubwa, agora, na mifereji ya maji karibu na Antalya, unaoonyesha mipango ya mijini ya classical.
- Aspendos (2015): Ukumbusho bora wa Kirumi wa karne ya 2 AD bado unaoshikilia maonyesho, pamoja na basilika na madaraja katika mkoa wa Antalya.
- Xanthos-Letoon (1988): Tovuti za Lycian zenye makaburi ya mwamba, Monument ya Nereid, na maandishi matatu yanayounganisha lugha za Kigiriki, Lycian, na Aramaic karibu na Fethiye.
- Ephesus (2015): Mji wa bandari wa Kale wa Kigiriki-Roman yenye Maktaba ya Celsus, Hekalu la Artemis, na Nyumba ya Bikira Maria karibu na Selçuk.
- Hierapolis-Pamukkale (1988): Mji wa spa wa Greco-Roman yenye mataratara ya joto, ukumbusho, na pango la Plutonium katika Denizli, unaochanganya trathali ya asili na ya kitamaduni.
- Aphrodisias (2017): Machimbo ya marmari na mji uliotolewa kwa Aphrodite, yenye uwanja, ukumbusho, na matibao ya Sebasteion katika Aydın.
- Nemrut Dağı (1987): Kaburi-sanctuary ya karne ya 1 BC ya Mfalme Antiochus I yenye sanamu kubwa zinazoangalia Euphrates katika Adıyaman.
- Maeneo ya Kihistoria ya Istanbul (1985): Kitovu cha Ottoman na Byzantine ikijumuisha Hagia Sophia, Jumba la Topkapı, Msikiti wa Süleymaniye, na kuta za mji.
- Msikiti Mkuu na Hospitali ya Divriği (1985): Kompleksi ya Seljuk ya karne ya 13 yenye michoro ya mawe iliyojaa katika mkoa wa Sivas.
- Hattusha na Alacahöyük (1986): Tovuti za ziada za Wahiti zenye milango ya sphinx na makaburi ya kifalme karibu na Çorum.
- Tovuti ya Uchunguzi wa Troy (1998): Tabaka kutoka Bronze Age hadi enzi za Kirumi, tovuti ya hadithi ya Vita vya Trojan karibu na Çanakkale.
- Kompleksi ya Msikiti wa Selimiye (2011): Kazi ya kipekee ya Mimar Sinan katika Edirne, kilele cha usanifu wa Ottoman.
- Jumba la Diocletian? Subiri, hapana - Bursa na Cumalıkızık (2014): Mji mkuu wa mapema wa Ottoman yenye misikiti, bafu, na kijiji cha kawaida katika Bursa.
- Pergamon na Asklepieion (2014): Acropolis ya Hellenistic yenye maktaba, madhabahu, na sanctuary ya uponyaji katika Bergama.
- Gordion (2015): Mji mkuu wa Wafrigia wa Mfalme Midas yenye tumuli na ngome karibu na Ankara.
- Ani (2016): Mji wa Armenia wa Medieval yenye makanisa na kuta kwenye Barabara ya Hariri katika Kars.
- Mound ya Arslantepe (2021): Tabaka za Neolithic hadi Wahiti yenye jumba la mapema katika Malatya.
- Misikiti ya Hypostyle ya Mbao ya Kompleksi ya Čelebi Sultan Mehmed? Subiri, hapana - Gümüşhane? Kwa kweli, Efate? Standard: Usanifu wa mbao? Ruka hadi msingi: Mji wa Safranbolu (1994): Mji uliohifadhiwa wa Ottoman yenye nyumba, hammams, na masoko katika Karabük.
Trathali ya Vita na Migogoro
Tovuti za Vita za Ottoman na Byzantine
Kuta za Theodosian za Constantinople
Ngome zilizosimamia kuzingira kwa karne nyingi, zilizovunjwa tu mnamo 1453, zinaashiria uvumilivu wa Byzantine.
Tovuti Muhimu: Ngome ya Yedikule, Lango la Dhahabu, mifereji na minara kando ya kuta za ardhi za Istanbul.
Uzoefu: Ziara za kutembea za sehemu zilizohifadhiwa, alama za mpira wa mizinga kutoka shambulio la Mehmed II, maonyesho ya makumbusho juu ya mbinu za kuzingira.
Maeneo ya Kumbukumbu ya Vita vya Manzikert
Mgongano wa 1071 uliofungua Anatolia kwa Waturuki, unaokumbukwa na monumenti na maigizo karibu na Malazgirt.
Tovuti Muhimu: Uwanja wa Vita wa Manzikert, monumenti za ushindi wa Seljuk, makaburi ya Kiislamu ya Ahlat karibu.
Kutembelea: Sherehe za kihistoria za kila mwaka, paneli za kutafsiri, uhusiano na hadithi za uhamiaji wa Kituruki.
Tovuti za Ushindi wa Ottoman
Vita muhimu kama Nicopolis (1396) na Mohács (1526) vilipanua dola hadi Ulaya.
Tovuti Muhimu: Majumba ya zamani ya Edirne, alama za Uwanja wa Kosovo (inashirikiwa na Serbia), monumenti za Varna.
Mipango: Njia za trathali za mipaka, makumbusho ya historia ya kijeshi, maonyesho ya vifaa vya Janissary.
Migogoro ya Kisasa na Maeneo ya Kumbukumbu
Tovuti za Kampeni ya Gallipoli
Uvamizi wa Washirika wa Vita vya Kwanza vya Ulimwengu uliorudishwa na vikosi vya Ottoman chini ya Mustafa Kemal, wakati muhimu wa utambulisho wa Kituruki.
Tovuti Muhimu: Kumbukumbu ya Martyr ya Çanakkale, mifereji ya ANZAC Cove, matuta ya Chunuk Bair, Makaburi ya Kikosi cha 57.
Ziara: Matembei ya mwongozo yenye nukuu za Atatürk, huduma za alfajiri Aprili 25, kumbukumbu za pamoja za Kituruki-Australia/New Zealand.
Uwanja wa Vita vya Uhuru
Tovuti za upinzani dhidi ya uvamizi wa Washirika, zilizofikia kilele katika uhuru wa Kituruki.
Tovuti Muhimu: Makumbusho ya Uwanja wa Vita wa Sakarya, Monument ya Ushindi wa Dumlupınar, sanamu za Atatürk za Izmir.
Elimuu: Matukio ya likizo ya kitaifa Agosti 30, makumbusho ya vita yenye mwingiliano, hija za vijana hadi makaburi ya mashujaa.
Makumbusho na Hifadhi za Kijeshi
Zinahifadhi historia ya kijeshi ya Ottoman na Republican kupitia silaha, sare, na hati.
Makumbusho Muhimu: Makumbusho ya Kijeshi ya Istanbul (mizinga ya ushindi), Makumbusho ya Majini ya Çanakkale, Makumbusho ya Vita vya Uhuru ya Ankara.
Njia: Ziara zenye mada juu ya historia ya majini (Lepanto 1571), programu za kujiondoa kwa maigizo ya vita, hadithi za mdomo za wakongwe.
Harakati za Kisanii za Ottoman na Kituruki
Trathali ya Sanaa ya Kiislamu na Ubunifu wa Kidini-Haramu
Trathali ya kisanii ya Uturuki inapita mosaiki za Byzantine hadi miniatures za Ottoman na abstraction ya Republican, ikiakisi kujitolea kwa kidini, ufadhili wa kifalme, na majaribio ya kisasa. Kutoka tiles za Iznik zinazopamba misikiti hadi usanidi wa kisasa, sanaa ya Kituruki inaunganisha uimani wa Mashariki na ushawishi wa Magharibi.
Harakati Kubwa za Kisanii
Mosaiki na Icons za Byzantine (Karne ya 4-15)
Sanaa ya kidini inayosisitiza uongozi wa kimungu kupitia tesserae za glasi zinazong'aa na takwimu zenye ishara.
Masters: Wafanyaji wa kazi wasiojulikana wa Hagia Sophia, wachoraji wa Kanisa la Chora.
Ubunifu: Mbinu ya glasi ya nyuma kwa nuru, iconography ya kitheolojia, mizunguko ya hadithi kutoka Biblia.
Wapi Kuona: Makumbusho ya Kariye (Chora), sanduku la kifalme la Hagia Sophia, ushawishi wa Ravenna katika Istanbul.
Michoro Ndogo ya Ottoman (Karne ya 15-19)
Hati zilizoainishwa zinazoonyesha maisha ya korti, vita, na asili katika mitindo bapa, yenye rangi.
Masters: Levni (sherehe), Matrakçı Nasuh (mitazamo ya topografia), Nakkas Osman.
Vivuli: Jani la dhahabu, takwimu zilizopambwa, muundo wa panoramic, kuepuka mtazamo kwa mtazamo wa kimungu.
Wapi Kuona: Albamu za Jumba la Topkapı, Maktaba ya Süleymaniye, Makumbusho ya Sadberk Hanım.
Calligraphy ya Kiislamu na Uwangazaji
Sanaa takatifu ya maandishi ya Kiarabu kama uzuri wa kijiometri, inayopamba misikiti, Qurans, na tiles.
Masters: Sheikh Hamdullah, Hafız Osman, Ahmed Karahisari.
Trathali: Mitindo ya Kufic hadi naskh, mipaka ya maua (tezhip), kuunganishwa na usanifu.
Wapi Kuona: Makumbusho ya Sanaa za Kituruki na Kiislamu, maandishi ya Blue Mosque, makusanyo ya Quran katika Istanbul.
Ceramics na Tilework ya Iznik
Mila maarufu ya ufinyanzi yenye glasi za bluu ya cobalt na turquoise kwa mapambo ya kifalme.
Ubunifu: Mbinu ya underglaze, motif za maua (roka, hyacinth), Armenian bole nyekundu katika karne ya 16.
Athari: Misikiti iliyovaa kama Rustem Pasha, iliyouzwa Ulaya ikoathiri ware ya Delft.
Wapi Kuona: Makumbusho ya Iznik, jikoni za Topkapı, makusanyo ya Makumbusho ya Briteni.
Theater ya Giza ya Karagöz na Sanaa za Kawaida
Mila ya puppetry iliyoorodheshwa na UNESCO inayofanya kejeli jamii kupitia wahusika wa Hacivat na Karagöz.
Masters: Wapuppeteer wa kitamaduni katika Bursa, ufufuo wa kisasa katika Istanbul.
Mada: Ucheshi, ukosoaji wa jamii, maisha ya kila siku ya Ottoman, kuambatana na muziki na ney na ngoma.
Wapi Kuona: Makumbusho ya Karagöz ya Bursa, maonyesho ya moja kwa moja katika vitovu vya kitamaduni, sherehe za UNESCO.
Modernism ya Republican na Sanaa ya Kisasa
Badiliko la baada ya 1923 kwa mitindo ya Magharibi, kutoka utaifa wa kufafanua hadi expressionism ya abstract.
Muhimu: Ara Güler (upigaji picha), Abidin Dino (mural), Gülsün Karamustafa (usanidi).
Scene: Biennial ya Istanbul, sanaa inayofadhiliwa na serikali ya Ankara, ushawishi wa diaspora ya Kituruki ya kimataifa.
Wapi Kuona: Istanbul Modern, Makumbusho ya Pera, makusanyo ya kisasa ya AKBANK.
Mila za Trathali ya Kitamaduni
- Dervishes Wanaozunguka (Sema): Sheria ya Sufi ya Mevlevi iliyotambuliwa na UNESCO tangu karne ya 13, inayofafanua kupanda kiroho kupitia ushairi wa Rumi na dansi zinazozunguka katika Konya.
- Utamaduni wa Kahawa ya Kituruki: Trathali isiyoweza kuguswa na UNESCO tangu 2013, inayohusisha kutabiri kutoka mabomu, mikusanyiko ya jamii, na kutengeneza kwa jadi katika sufuria za cezve kote Uturuki.
- Kuoga Hammam: Bafu za umma za Ottoman (tangu karne ya 15) kwa kusafisha na kujumuika, yenye slabs za marmari, vyumba vya mvuke, na mila za kusugua katika tovuti za kihistoria kama Çemberlitaş.
- Kushindana kwa Mafuta (Yağlı Güreş): Mchezo wa kale wa Kituruki wa karne ya 15, ulioonyeshwa katika sherehe ya Kırkpınar katika Edirne, ambapo wakushindana wenye mafuta wanashindana katika suruali za ngozi chini ya miti ya ndege.
- Ebru Marbling: Sanaa ya karatasi yenye msingi wa maji kutoka Seljuks ya karne ya 13, inayounda mifumo ya wino inayoelea inayofafanua ulimwengu, inayofanywa katika warsha za Istanbul.
- Kuchonga Pipe ya Meerschaum: Mila ya Eskisehir ya kuchonga madini laini kuwa pipes zilizopambwa, kazi ya kawaida tangu nyakati za Ottoman iliyopewa viongozi.
- Mila za Semah za Alevite: Dansi na muziki wa kiroho katika jamii za Alevi za Anatolia, zinazochanganya Uislamu wa Shia na vipengele vya shamanistic kupitia maonyesho ya saz lute.
- Sherehe za Ephesus na Ufufuo wa Theater ya Kale: Maonyesho ya kisasa katika ukumbusho za Kirumi kama Sherehe ya Opera ya Aspendos, zinaendelea mila za kidramu za Hellenistic.
- Ufikiaji wa Mazulia ya Kituruki: Mbinu za knotting kutoka makabila ya wahamaji hadi masters wa Uşak, yenye motif zinazosimulia hadithi za uhamiaji na ulinzi dhidi ya jicho baya.
- Sherehe za Nowruz: Mwaka Mpya wa Upersia (Marichi 21) yenye moto, mayai, na pikniki katika maeneo ya Wakurdi na mashariki mwa Uturuki, inayoashiria ufufuo wa spring.
Miji na Mitaa ya Kihistoria
Istanbul (Constantinople)
Mji mkuu wa falme za Kirumi, Byzantine, na Ottoman kwa miaka 1,600, zinazochanganya bara na imani.
Historia: Ilianzishwa 660 BC kama Byzantium, Roma Mpya ya Constantine 330 AD, ushindi wa Mehmed II 1453, megacity ya kisasa.
Lazima Kuona: Hagia Sophia, Blue Mosque, Grand Bazaar, Basilica Cistern, Kuta za Theodosian.
Ephesus (Efes)
Mji wa kale wa Ionian-Giriki, mmoja wa makubwa zaidi ya zamani, yenye overlays za Kirumi na umuhimu wa Kikristo.
Historia: Ilianzishwa karne ya 10 BC, enzi ya Maktaba ya Celsus, basilika ya St. John, anguko la bandari lililotulia kwa karne ya 7.
Lazima Kuona: Maktaba ya Celsus, Mtaa wa Curetes, Nyumba za Terrace, Hekalu la Hadrian, Nyumba ya Bikira Maria karibu.
Cappadocia (Kapadokya)
Mandhari ya volkeno isiyo ya kawaida iliyochongwa na Wakristo wa mapema kuwa makanisa ya mwamba na miji ya chini ya ardhi.
Historia: Mizizi ya Wahiti, michoro ya Byzantine karne za 4-11, kuunganishwa kwa Seljuk, kitovu cha utalii wa kisasa.
Lazima Kuona: Makumbusho ya Hewa Wazi ya Göreme, mji wa chini ya ardhi wa Derinkuyu, chimneys za fairy, Bonde la Zelve.
Troy (Truva)
Mji wa Bronze Age wa hadithi uliohaiwa katika Iliad ya Homer, yenye tabaka tisa za makazi.
Historia: 3000 BC Wilusa, Vita vya Trojan c. 1200 BC, kujengwa upya kwa Kirumi, uchunguzi wa Schliemann miaka 1870.
Lazima Kuona: Nakala ya farasi wa mbao, kuta, hekalu la Hellenistic, Makumbusho ya Uchunguzi ya Çanakkale.
Pergamon (Bergama)
Mji mkuu wa ufalme wa Hellenistic maarufu kwa acropolis yake, maktaba, na sanctuary ya matibabu.
Historia: Nasaba ya Attalid karne ya 3-2 BC, mpito wa Kirumi, uharibifu wa Ottoman, tovuti ya UNESCO ya kisasa.
Lazima Kuona: Ukumbusho wa acropolis, Madhabahu ya Zeus (Berlin), kituo cha uponyaji cha Asklepieion, Basilica Nyekundu.
Ankara
Asili ya Wafrigia, kituo cha njia cha Ottoman, mji mkuu wa Republican unaofafanua kisasa cha kidini-haramu.
Historia: Gordion karibu (Midas), jina la Kirumi Ancyra, enzi ya mausoleum ya Atatürk baada ya 1923.
Lazima Kuona: Anıtkabir, Hekalu la Kirumi la Augustus, Msikiti wa Hacı Bayram, kuta za Ngome.
Kutembelea Tovuti za Kihistoria: Vidokezo vya Vitendo
Passi za Makumbusho na Punguzo
Museum Pass Istanbul (€25 kwa siku 5) inashughulikia tovuti 13 za juu kama Hagia Sophia na Topkapı, ikipunguza wakati na pesa.
Passi za Ankara na Ephesus zinapatikana; wanafunzi/wazee wa EU hupata 50% punguzo kwa ID. Weka ingizo la wakati kupitia Tiqets kwa magofu maarufu.
Ziara za Mwongozo na Audio Guides
Mwongozi wenye utaalamu ni muhimu kwa tovuti zilizojaa kama Ephesus au majumba ya Ottoman, ikitoa muktadha juu ya enzi nyingi.
Programu za bure kama Istanbul Historical au ziara za audio za Gallipoli kwa Kiingereza/Kituruki; ziara za kikundi kidogo kupitia Viator kwa baluni za Cappadocia zenye historia.
Makumbusho mengi hutoa audio guides za lugha nyingi; ajiri mwandishi wa ndani kwa tovuti zisizo za kawaida kama Hattusa.
Kupanga Wakati wako wa Kutembelea
Chunyu (Aprili-Juni) au vuli (Sept-Oct) bora kwa magofu ya nje kama Troy ili kuepuka joto la majira ya joto; misikiti ya Istanbul ni tulivu wiki.
Kuanza asubuhi kunashinda makundi katika Hagia Sophia; sala za Ijumaa huzima tovuti zingine katikati mwa siku. Baridi inafaa makumbusho ya ndani lakini angalia hali ya hewa kwa Cappadocia.
Sera za Kupiga Picha
Magofu na misikiti mengi huruhusu picha bila flash; harem ya Topkapı inakataza kamera ili kulinda faragha.
Heshimu nyakati za sala katika misikiti inayofanya kazi, hakuna tripod katika maeneo yenye makundi. Drones imekatazwa katika tovuti nyeti kama Gallipoli.
Mazingatio ya Ufikiaji
Makumbusho ya kisasa kama Uchunguzi wa Istanbul yanafaa kwa wale wanaotumia kiti cha magurudumu; tovuti za kale kama Ephesus zina rampu za sehemu lakini njia zenye mteremko.
Baluni za Cappadocia hutoa chaguzi za ufikiaji; angalia treni za TCDD kwa ufikiaji wa walemavu kati ya miji. Maelezo ya audio yanapatikana katika venues kuu za Istanbul.
Kuunganisha Historia na Chakula
Ziara za Topkapı zinaisha na hadithi za jikoni za jumba na ladha za Turkish delight; ziara za Ephesus zinachanganywa na meze za chakula za asili za kale.
Magharibi za Cappadocia hutumia kebabs za ufinyanzi zilizopikwa katika sufuria zilizofungwa; matembei ya chakula ya Istanbul yanaunganisha Spice Bazaar na tamu za Ottoman.
Kafeteria za makumbusho kama Pera hutoa çay yenye mitazamo, zikichanganya chakula cha trathali na uchunguzi wa tovuti.