Turkije

Turkije is een van die landen die je doet herkalibreren wat een geweldige reis er uitziet. Het ligt technisch in twee continenten. Het bevat ruïnes van ten minste een dozijn grote beschavingen. Het heeft een kustlijn die zich uitstrekt over twee zeeën. De grootste stad is de enige stad op aarde die twee continenten overspant. En het heeft enkele van de meest genereuze, gastvrijheidsobsessed mensen die je ergens zult tegenkomen, die je thee aanbieden voordat je zelfs klaar bent met het vragen van de weg.

De praktische zaken geven de bezoeker momenteel aanzienlijk voordeel. De Turkse lira heeft enorme waarde verloren ten opzichte van de dollar en euro in de afgelopen jaren. Wat dit in de praktijk betekent: een fatsoenlijk diner voor twee met wijn in een echt goed Istanbul-restaurant kost $30-50. Een grot-hotel in Cappadocië kost $80-120 per nacht voor iets dat $400 zou zijn in equivalente Europese accommodatie. Turkije is zelden zo betaalbaar geweest voor internationale reizigers en het is een buitengewone tijd om te gaan.

Het bereik van wat hier is, is bijna absurd. Istanbul alleen al zou een week kunnen vullen. Voeg Cappadocië, de Egeïsche kust van Ayvalık tot Bodrum, de oude ruïnes bij Efeze en Troje, de travertijnterrassen bij Pamukkale, de feeënschoorsteenvalleien rond Göreme en de wilde noordoostelijke Zwarte Zee-kust toe en je hebt een land dat meerdere bezoeken beloont zonder zich ooit helemaal te herhalen.

De eerlijke kanttekeningen: toeristgerichte oplichterij in Istanbuls Sultanahmet-gebied is echt en de moeite waard om te weten. De politieke en veiligheidsituatie nabij de Syrische en Iraakse grenzen vereist aandacht en is niet hetzelfde als in Centraal- of West-Turkije. Lees de veiligheidssectie zorgvuldig. Maar Turkije's belangrijkste toeristische circuit is oprecht goed gerund, veilig en buitengewoon goede waarde.

Anatolië, het landmassief dat het grootste deel van het moderne Turkije uitmaakt, is continu bewoond voor ongeveer 10.000 jaar. Çatalhöyük, een neolithische nederzetting in Centraal-Anatolië, is een van de oudste steden ooit opgegraven — mensen leefden daar in georganiseerde gemeenschappen rond 7500 v.Chr., lang voordat iets wat we een beschaving zouden noemen opkwam in Mesopotamië. Het land bouwt steden al langer dan bijna ergens anders op aarde.

De lijst van rijken en beschavingen die Anatolië beheersten, vormden of er gewoon doorheen trokken, leest als een greatest-hits van de oude geschiedenis. De Hettieten bouwden hier een van de grote machten van de Bronstijd op, botsten met Egypte bij Kadesh rond 1274 v.Chr. in de vroegst geregistreerde slag met tactische details. Troje, aan de Egeïsche kust nabij het moderne Çanakkale, is echt — de site was duizenden jaren bewoond, en de laag die overeenkomt met de Trojaanse Oorlog-periode (als die gebeurd is) is opgegraven. De Lydiërs, die leefden in wat nu West-Turkije is, hebben mogelijk muntgeld uitgevonden. De Perzen bestuurden Anatolië. Toen kwam Alexander de Grote, die zo snel door de regio trok dat veel steden zich simpelweg overgaven voordat zijn leger aankwam.

De Romeinen bouwden hier de helft van hun rijk op. Efeze, aan de Egeïsche kust, was de tweede stad van het Romeinse Rijk voor een groot deel van zijn geschiedenis, thuis voor 250.000 mensen en een van de Zeven Wonderen van de oude wereld. Het vroege christendom verspreidde zich door Anatolië: zeven van de zeven kerken die in het Boek Openbaring worden aangesproken zijn hier, en Sint Paulus was uit Tarsus, in wat nu Zuid-Turkije is.

Toen Rome zich splitste, werd de oostelijke helft het Byzantijnse Rijk met Constantinopel — het moderne Istanbul — als hoofdstad. Hier bleef het meer dan duizend jaar. De Hagia Sophia, gebouwd door Keizer Justinianus in 537 n.Chr., stond bijna een millennium als de grootste kathedraal ter wereld. In 1453 brak het Ottomaanse leger van Mehmed II de muren van Constantinopel en eindigde het Byzantijnse Rijk. Mehmed maakte van de Hagia Sophia een moskee en verklaarde zichzelf Caesar van Rome.

Het Ottomaanse Rijk op zijn hoogtepunt strekte zich uit van Wenen tot Jemen, van Algerije tot Iran. Het duurde 600 jaar en eindigde met WOI, waarin de Ottomanen zich aan de kant van Duitsland schaarden, verloren en toekeken hoe de geallieerden carve-upten wat overbleef. Wat volgde was de Turkse Onafhankelijkheidsoorlog, geleid door Mustafa Kemal, die in 1923 de Republiek Turkije stichtte en de naam Atatürk aannam: Vader van de Turken. Hij schafte het kalifaat af, verving het Arabische schrift overnight met het Latijnse alfabet, verplichtte Westerse kleding en scheidde religie van de staat — allemaal binnen de ruimte van een paar jaar. Hij is nog steeds de dominante figuur in het Turkse openbare leven, zijn afbeelding op elke bankbiljet, in elk overheidsgebouw.

Het moderne Turkije is gevormd door de spanning tussen Atatürk's seculiere erfenis en de religieuze conservatisme die is gegroeid onder de AKP-regering sinds 2002. De Hagia Sophia werd in 2020 heropend van museum naar moskee. Het begrijpen van deze spanning helpt om zin te geven aan het land waar je doorheen loopt, waar een vrouw in een volledige sluier en een vrouw in een crop top koffie kunnen drinken aan aangrenzende tafels zonder dat iemand knippert.

Turkije is een groot land en proberen alles in één reis te dekken is een recept voor uitputting. De klassieke eerste keer circuit — Istanbul, Cappadocië, de Egeïsche kust — dekt de grootste variëteit. Van daaruit voeg de Middellandse Zee-kust (de Turquoise Kust), de ruïnes van Efeze en Pamukkale, of het wildere noordoosten toe afhankelijk van je interesses. Binnenlandse vluchten zijn goedkoop en verkorten dagen reizen tot een uur.

Turkije is een moslimmeerderheidsland met een constitutioneel seculiere regering, een complexe relatie tussen de twee, en een oprecht pluralistische sociale realiteit die zowel de stereotypen over 'gevaarlijke islamitische landen' als de aanname dat overal in het land kosmopolitisch is zoals Istanbul, tegenspreekt. Wat acceptabel is in Beyoğlu op een zaterdagavond is niet hetzelfde als wat verwacht wordt in een dorp in oostelijk Anatolië. Lees de context. Kleed je dienovereenkomstig.

Turkse gastvrijheid is geen toeristencliché. Als iemand je uitnodigt in hun huis voor thee, menen ze het echt. Als een winkelier je thee aanbiedt terwijl je naar tapijten kijkt, accepteer het — weigeren is onbeleefd, en je bent niet verplicht iets te kopen. De gastvrijheid opereert onafhankelijk van commercie, zelfs als het ernaast kan staan.

Turks eten is een van de grootste ondergewaardeerde keukens ter wereld. Het zijn niet alleen kebabs, hoewel de kebabs hier je zouden stoppen in je sporen. Het is de meze-cultuur — 10 tot 15 kleine koude gerechten geserveerd voor een hoofdgerecht, elk een eigen gesprek vereisend: de rokerige auberginepuree, de walnootgevulde pepers, de dikke yoghurt met knoflook, de verse kruiden. Het is de ontbijtcultuur, waar een echte kahvaltı (letterlijk "onder koffie", betekenis wat je eet voor koffie) 20 kleine gerechten op een tafel inhoudt en geen haast whatsoever. Het is de gebakcultuur. Het is de regionale variatie, waar Gaziantep's pistache-gearceerde keuken volledig anders is dan de ansjovisobsessie van de Zwarte Zee-regio, die weer anders is dan het kruidige zuidoosten.

De absolute regel: vind een lokanta voor lunch. Deze lunch-only kantines, met hun roestvrijstalen trays van voorgekookte gerechten onder glas, serveren het eten dat Turkije dagelijks eet. Wijs aan wat er goed uitziet. Alles kost minder dan $4. Je zult hier beter eten dan in de helft van de restaurants in je thuisstad.

April tot juni en september tot november zijn de tweeling zoete plekken. De Egeïsche en Middellandse Zee-kusten zijn warm maar niet wreed, Istanbul is beheersbaar in plaats van ramvol, en Cappadocië is op zijn meest sfeervol in lente wilde bloemen en herfst goud. Juli en augustus aan de kust zijn echt heel heet (35-40°C) en de toeristeninfrastructuur handelt het volume maar geniet er niet van. Winter in Istanbul is koud, grijs en vaak mooi — veel minder toeristen en de Hagia Sophia om 8 uur 's ochtends is van jou.

Tien dagen is het minimum voor een betekenisvolle eerste reis. Twee weken geeft je Istanbul goed, een paar dagen in Cappadocië en een paar dagen aan de kust. Drie weken begint te voelen alsof je ergens komt. Het binnenlandse vluchtennetwerk is uitstekend en goedkoop, wat de rekenkunde van de reis aanzienlijk verandert — vliegen van Cappadocië naar Bodrum duurt 90 minuten en kost vaak minder dan $30 met Pegasus.

Turkije heeft uitstekende vervoersinfrastructuur en meerdere goede opties voor elke grote route. Binnenlandse vluchten zijn goedkoop en frequent. Intercity-bussen zijn comfortabel, punctueel en dekken routes die vluchten niet doen. Istanbuls metro- en tramsysteem is aanzienlijk uitgebreid en handelt de stad goed. Autohuur aan de Egeïsche en Middellandse Zee-kusten is echt de beste manier om de kustweg goed te zien.

De İstanbulkart is de IC-kaart voor Istanbuls openbaar vervoer — koop er een op elk station voor 50 TRY borg, laad krediet op en gebruik het op metro, tram, ferry en bussen. De Marmaray-tunnel, lopend onder de Bosporus, verbindt Europees en Aziatisch Istanbul in 4 minuten. Dit is echt een van de betere stukken stedelijke infrastructuur op aarde.

Waar je verblijft in Turkije is deel van de ervaring op een manier die het meest zichtbaar geldt voor Cappadocië, waar grot-hotels uitgehouwen in het vulkanische gesteente een echt andere ervaring leveren dan een standaard hotelkamer, maar ook voor Istanbul, waar een boetiekhotel in een 19e-eeuws Beyoğlu appartementgebouw volledig anders is dan de ketenhotels nabij Atatürk Luchthaven. Turkije's accommodatiebereik loopt van backpacker hostels voor $15 per nacht tot enkele van de beste boetiek luxe eigenschappen in de regio.

Turkije is een van de beste waarde-bestemmingen beschikbaar op dit moment voor bezoekers met dollars of euro's. De Turkse lira is aanzienlijk gedevalueerd, wat betekent dat je geld aanzienlijk verder gaat dan vijf jaar geleden. Een fatsoenlijke restaurantmaaltijd die $40 zou kosten in Italië of Griekenland kost $8-12 in Turkije. Een grot-hotel in Cappadocië dat een $400/nacht luxe zou zijn in Europa kost $80-120. Deze situatie zal misschien niet eeuwig duren — er zijn redenen waarom de lira verzwakt is — maar op dit moment is Turkije buitengewone waarde.

Turkije's e-Visum systeem is efficiënt en de meeste nationaliteiten kunnen online aanvragen op evisa.gov.tr voor vertrek. Het proces duurt een paar minuten, kost $51 USD en is geldig voor 90 dagen binnen een 180-daagse periode. Betaal met een creditcard en print of sla de bevestiging op. Sommige nationaliteiten — inclusief verschillende EU-landen en Japan — zijn visumvrij voor korte verblijven. Controleer de huidige lijst op het officiële e-Visum portaal omdat dit verandert.

Inreis is eenvoudig voor de meeste Westerse paspoorthouders. Heb je retourticket, accommodatiedetails voor je eerste nacht en een creditcard voor eventuele vragen over financiële middelen. Grenscontrole op Istanbul Luchthaven is druk maar snel bewegend.

Turkije is een uitstekende familiebestemming. Turkse cultuur is diep kindvriendelijk op een manier die verder gaat dan de marketingzin — kinderen worden oprecht welkom geheten in restaurants, winkels en openbare ruimtes. Een peuter die tussen tafels wordt doorgegeven in een restaurant terwijl de ouders hun diner afmaken is een normale scène, geen spektakel. Het eten is variabel genoeg dat zelfs kieskeurige eters dingen vinden die ze zullen eten. De historische sites zijn oprecht indrukwekkend voor oudere kinderen die enige context hebben gekregen. De stranden zijn enkele van de beste in de Middellandse Zee.

Turkije's belangrijkste toeristische bestemmingen — Istanbul, Cappadocië, de Egeïsche en Middellandse Zee-kusten — zijn veilig voor toeristen en ontvangen jaarlijks miljoenen bezoekers zonder ernstig incident. Het beeld van Turkije als een gevaarlijk land is disproportioneel ten opzichte van de realiteit voor iedereen die op het gevestigde toeristische circuit blijft. Dat gezegd hebbende, de geografie van het land betekent dat het grenzen deelt met Syrië en Irak, en de zuidoostelijke provincies vereisen een andere beoordeling dan de rest van het land.